Search fooditerranean

Monday, September 1, 2014

Ο αγροτικός κλάδος και οι διεθνείς αγορές #1



“ Στον τομέα των εξαγωγών δεν υπάρχουν θαύματα, χρειάζεται μια δομή επαγγελματιών από τον χώρο του εξωτερικού εμπορίου που δεν θα δείχνει απλώς το δρόμο στους παραγωγούς αλλά θα τους συνοδεύει σε όλη την εξαγωγική διαδικασία δίνοντας λύσεις”  τονίζει Πρέσβης και Μονιμος Αντιπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (Π.Ο.Ε.) κ.  Άγγελος Παγκράτης. Η fooditerranean συζήτησε με τον κ. Παγκράτη για την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής οικονομίας και το διεθνές περιβάλλον της αγροτικής παραγωγής.




fooditerranean | Πώς διαμορφώνεται το ευρύτερο πλαίσιο στον διατροφικό κλάδο και ποιοι παράγοντες το επηρεάζουν; 
A.Π. Η πρόκληση της Επισιτιστικής Ασφάλειας (food security) είναι υπαρκτή σε παγκόσμιο επίπεδο και έχει γίνει μέρος της παγκόσμιας ατζέντας. Οι ανησυχίες αυξάνονται για πιθανούς κινδύνους ανεπάρκειας τροφής για να θρέψει τον πλανήτη. Υπολογίζεται ότι η συνολική παραγωγή φαγητού θα πρέπει να διπλασιαστεί μέχρι το 2050, όπου ο πληθυσμός της Γης θα φθάσει τα 9δις. Η επίτευξη του στόχου αυτού είναι δύσκολη και επιβαρύνεται κι από άλλους παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή και η μόλυνση των εδαφών. Έτσι εξηγείται και η συνεχής αύξησης της ζήτησης και της αύξησης των τιμών των διατροφικών προϊόντων παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια. Πέρα από την πρόκληση της  ποσότητας υπάρχει και το εξαιρετικά ενδιαφέρον φαινόμενο της ποιότητας. Αυτό είναι συνδεδεμένο σε μεγάλο βαθμό και με την εξέλιξη της παγκόσμιας μεσαίας τάξης η οποία εκτινάσσεται πολύ πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο πληθυσμό και εκτιμάται ότι από 1,8δις το 2009, θα έχει φτάσει τα 4,9δις το 2030, θα έχει δηλαδή αυξηθεί κατά 270%.. Η σημαντική αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και κυρίως η εκτίναξη της παγκόσμιας μεσαίας τάξης δημιουργεί συνθήκες ραγδαίας και συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης ποιοτικών προϊόντων. 

Επιπλέον, η τάση για αύξηση της ζήτησης ποιοτικών αγροτικών προϊόντων είναι σημαντική ακόμη και ανεξάρτητα από την αύξηση της μεσαίας τάξης. Για παράδειγμα στην Ε.Ε. και στην Αμερική όπου η μεσαία τάξη έχει τάση συρρίκνωσης τα τελευταία έτη, η ζήτηση ποιοτικών αγροτικών προϊόντων συνεχίζει να έχει έντονες αυξητικές τάσεις για άλλους λόγους (υγιεινή διατροφή, προστασία του καταναλωτή ή του περιβάλλοντος κλπ). 

Συνεπώς οι προοπτικές και οι ευκαιρίες που δημιουργούνται για τους παραγωγούς ποιοτικών προϊόντων είναι τεράστιες.  Είναι ενδεικτικό ότι η Ε.Ε. η οποία παράγει αγροτικά προϊόντα πολύ υψηλής ποιότητας είναι πια ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων παγκοσμίως (120 δις ευρώ το 2013), έχει τα τελευταία χρόνια ένα σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα στα αγροτικά προϊόντα και πετύχει να διατηρεί κι ένα διμερές εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα έχει μεγάλα περιθώρια και σχετικά πλεονεκτήματα στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων. Η παγκόσμια και η Ευρωπαϊκή αγορά προσφέρουν όπως περιληπτικά είδαμε πελώριες δυνατότητες, πρέπει όμως να επικεντρωθούμε πρώτιστα στην προσπάθεια αναβάθμισης της παραγωγικής μας βάσης. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι το γεωργικό εισόδημα στα τελευταία χρόνια της κρίσης και του μνημονίου έχει διατηρηθεί ίσως καλύτερα από άλλες κατηγορίες εισοδημάτων. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που βλέπουμε πολλούς από τους νέους μας να ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά σε γεωργικές δραστηριότητες.



fooditerranean |O Π.Ο.Ε.  αναπτύσσει δράσεις για την ενίσχυση της εμπορικής ικανότητας των χωρών. Πως θα αξιολογούσατε την εμπορική ικανότητα των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων σε επίπεδο εμπορικής  τεχνογνωσίας  και πρακτικών; 
A.Π. Οι πρακτικές που εφαρμόζονται μέχρι σήμερα δεν έχουν αποφέρει ιδιαίτερα θετικά συνολικά αποτελέσματα. Οι εξαγωγές μας παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο συνολικά σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες με πολλές εμφανείς αδυναμίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χύμα εξαγωγή ενός μεγάλου μέρους της παραγωγής ελληνικού ελαιολάδου.

Στον τομέα των εξαγωγών δεν υπάρχουν θαύματα, υπάρχει σκληρή δουλειά και υπάρχει συσσώρευση εμπειρίας και γνώσης η οποία δεν γίνεται εύκολα από κάποιον που δεν έχει καμία σχέση με το  αντικείμενο του εμπορίου και των εξαγωγών.  Χρειάζεται μια δομή επαγγελματιών από τον χώρο του εξωτερικού εμπορίου η οποία θα πρέπει να δίνει λύσεις στους μικρομεσαίους παραγωγούς, όχι μόνο να τους δείχνει τον δρόμο και να τους συμβουλεύει αλλά και να τους συνοδεύει σε όλη την εξαγωγική διαδικασία. Συνεπώς το ζητούμενο δεν είναι μόνο οι σύμβουλοι οι οποίοι κατευθύνουν τους επιχειρηματίες του κλάδου, αλλά εκείνοι που προσφέρουν ουσιαστικές υπηρεσίες, υλοποιώντας ουσιαστικά για λογαριασμό των πελατών τους τις στρατηγικές που προτείνουν. Η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι αυτή που μπορεί να οδηγήσει την χώρα στο μέλλον, και όχι η προσμονή βοήθειας από τις υπάρχουσες κρατικές ή κοινοτικές δομές. Αυτές βέβαια μπορούν να βοηθήσουν σε πολλές περιπτώσεις, αλλά πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι ένα εργαλείο κι όχι ο στόχος.


fooditerranean | Ποια χαρακτηριστικά εκτιμάται ότι θα έχει στο μέλλον η μικρομεσαία αγροτική εκμετάλλευση στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής γεωργίας; 

A.Π. Η αγροτική πολιτική της ΕΕ αναγνωρίζει τον κεντρικό ρόλο της μικρομεσαίας αγροτικής εκμετάλλευσης τόσο για την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας όσο και για την συμβολή που πρέπει να έχει στο θέμα της Επισιτιστικής Ασφάλειας. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι αυτό των επιδοτήσεων όπως ορίζονται από την νέα ΚΑΠ. Οι ενισχύσεις που δίδονται από την ΕΕ, σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό (περίπου 90% συνολικά) δεν συνδέονται πλέον με την ποσότητα από το συγκεκριμένο προϊόν που παράγεται από τον γεωργό. Το γεγονός αυτό δίνει στον αγρότη την δυνατότητα να προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Οι παραγωγοί είναι ελεύθεροι να παράγουν για την αγορά και όχι για τις χωματερές. Αυτή η εξέλιξη του πλαισίου της ευρωπαϊκής πολιτικής σημαίνει ότι  χρειαζόμαστε στην Γεωργία ανθρώπους με επιχειρηματική πρωτοβουλία.

Τα επόμενα 7 χρόνια η ΚΑΠ θα επενδύσει στην Ελλάδα €19,5 δις. Θα έχει δύο πολύ σημαντικές για τους παραγωγούς μας προτεραιότητες:  
Πρώτον ο γεωργός θα πρέπει να επενδύσει σε πραγματικά προϊόντα που απευθύνονται στον εγχώριο καταναλωτή και/ή στην διεθνή αγορά, και  
Δεύτερον θα δώσει έμφαση και ιδιαίτερες ενισχύσεις στους νέους παραγωγούς. Επίσης δίνει βαρύτητα στην ανάπτυξη των εξαγωγών. Δίνεται λοιπόν, έμφαση στην παραγωγή, στην ποιότητα αλλά και στην αναγνωσιμότητα των προϊόντων  Π.Ο.Π., Π.Γ.Ε. Ε.Π.Π.Ε. κ.α


fooditerranean |Είναι παγκόσμια η τάση για τα ποιοτικά επώνυμα αγροδιατροφικά προϊόντα. Οι καταναλωτές είναι όλο και ποιο ενημερωμένοι αλλά και πιο συνειδητοποιημένοι. Πώς βλέπετε τις ελληνικές επιχειρήσεις να προσαρμόζονται με αυτή την τάση; 

A.Π. Δεν είμαι σε θέση να σας πω εάν συνολικά προσαρμόζονται. Αυτό που βλέπουμε όμως μέχρι στιγμής από την εξέλιξη των εξαγωγών μας είναι απογοητευτική. Η παραγωγική βάση δεν ανταποκρίνεται. Η χώρα θα πρέπει να μετατρέψει σε πρωταρχικό εθνικό στόχο την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας και την οργάνωση μιας ανταγωνιστικής παραγωγικής βάσης, ώστε με οργανωμένο τρόπο να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που δημιουργούνται από την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης κυρίως ποιοτικών προϊόντων. Παρόλο που το εργατικό κόστος έχει μειωθεί σημαντικά, οι άλλοι παράγοντες της ανταγωνιστικότητας της εθνικής μας οικονομίας δεν έχουν βελτιωθεί αρκετά, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να κρατεί μια ιδιαίτερα χαμηλή θέση στην παγκόσμια ανταγωνιστικότητα.



fooditerranean |Ποιες θα προτείνατε σαν κατευθυντήριες γραμμές για την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου; 
A.Π. Για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας δεν θα πρέπει να περιμένουμε μόνο από το κράτος να δράσει. Ο καθένας θα πρέπει να παίρνει πρωτοβουλίες που να φέρνουν θετικά επιχειρηματικά αποτελέσματα, τα οποία θα επηρεάσουν και άλλους οι οποίοι θα αναλάβουν πρωτοβουλίες και εκείνοι με την σειρά τους  Γι’ αυτό η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη της οικονομίας μας. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που δεν θα συμβουλεύουν μόνο, αλλά θα υλοποιούν. Η βιώσιμη αύξηση των εξαγωγών δεν μπορεί παρά να στηρίζεται σε μία εξέλιξη της συνολικής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας. Δεν μπορούμε να αυξήσουμε τις εξαγωγές  όταν υστερούμε σε σημαντικούς τομείς που καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που παράγουν προς εξαγωγή προϊόντα. Χρειάζεται εύκολη πρόσβαση στην χρηματοδότηση, χρειάζεται η δημόσια διοίκηση να μην φέρνει άχρηστα εμπόδια, χρειάζεται η δικαιοσύνη να λειτουργεί, και πολλά άλλα. Συγχρόνως, θα πρέπει η επιχειρηματικότητα να γίνει μια υψηλά αναγνωρίσιμη κοινωνική αξία. Ο νέος επιχειρηματίας που αρχίζει με λίγα μέσα να φτιάξει μια παραγωγική δραστηριότητα για να τονώσει την παραγωγική βάση της χώρας, θα πρέπει να είναι ο νέος ήρωας της κοινωνίας μας. 

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε πριν δημιουργηθεί το πρόβλημα με την Ρωσσία και γι'αυτό δεν γίνεται σχετική αναφορά. Τα βασικά μηνύματα όχι μόνο παραμένουν σε ισχύ και επίκαιρα αλλά γίνονται πιο σημαντικά διότι τονίζουν την ανάγκη να μην επιτρέπουμε τα άμεσα προβλήματα να μας εμποδίζουν να βλέπουμε την ευρύτερη και πιο μακροχρόνια εικόνα.


http://www.fooditerraneanproject.com/search/label/%CE%B5%CE%BE%CE%AC%CE%B3%CE%A1%CF%89



George Gkekas | Brand & Export Strategist

No comments:

Post a Comment