Search fooditerranean

Wednesday, July 1, 2015

Νέα προβλήματα – Νέες λύσεις

Greek exports mapping in 2013 (net prices)

Σήμερα περισσότερο από ποτέ είμαστε αντιμέτωποι με πρωτόγνωρες καταστάσεις. Ένα παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον που συνεχώς μεταβάλλεται επηρεάζει δραματικά όλα τα μικροπεριβάλλοντα όπως αυτά διαμορφώνονται στον πλανήτη. Οι οικονομίες με την σειρά τους επηρεάζουν την κοινωνία και την πολιτική σε όλα τα επίπεδα. Σε συνδυασμό με την εξέλιξη της τεχνολογικής προόδου η οποία άλλαξε δραματικά τον τρόπο επικοινωνίας και διακίνησης της πληροφορίας, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε προβλήματα τα οποία προσδιορίζονται πλέον με τελείως διαφορετικό τρόπο κατά περίπτωση. 

Αναμφισβήτητα το DNA των προβλημάτων μπορεί να είναι το ίδιο με εκείνα που αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι δεκαετίες, αιώνες ή και χιλιετηρίδες πριν. Προβλήματα παραγωγής και κατανομής του πλούτου, κοινωνικές ανισότητες, πολιτικής και ηθικής.   Σήμερα όμως τα ίδια φαινόμενα εξαιτίας του διαφορετικού περιβάλλοντος στο οποίο αναπτύσσονται εκφράζονται διαφορετικά και απαιτούν νέες λύσεις. Η διαφορετικότητα και η πολυπλοκότητα των σύγχρονων κοινωνιών και οικονομιών που δημιουργούν τα προβλήματα, είναι οι ίδιες αναπτύσσουν ταυτόχρονα ιδιαίτερα και τα μοναδικά εργαλεία για την επίλυσή τους.  Συνεπώς οι λύσεις που μπορούν να προκύψουν θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση και να είναι προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες αυτές. 
Είναι σύνηθες να προσπαθούμε να βρούμε στοιχεία καταστάσεων που προσομοιάζουν με τα δικές μας και να προσπαθούμε να βγάλουμε συμπεράσματα ή να αντιγράψουμε «επιτυχημένες» πρακτικές ή στρατηγικές για να επιλύσουμε δικά μας προβλήματα. 

ΙΡΛΑΝΔΙΑ
Πολλές φορές η  Ιρλανδία έχει χρησιμοποιηθεί ώς παράδειγμα διαχείρισης της οικονομικής κρίσης, και προτάθηκε σαν στρατηγική για την αντιμετώπιση της Ελληνικής. Είναι όμως συγκρίσιμες οι δύο περιπτώσεις; Μπορεί να εφαρμοστεί η ίδια λύση με τα ίδια αποτελέσματα; Η Ιρλανδία κατάφερε να εγκαταλείψει το μνημόνιο το 2013 και ένα χρόνο μετά το δημοψήφισμα του 2012, μένοντας συνολικά 3 χρόνια σε κατάσταση μνημονίου.

 graph 1 | graph 2


Τα δεδομένα όμως της Ιρλανδίας ήταν αρκετά διαφορετικά από εκείνα της Ελλάδας. Το χρέος της Ελλάδας είναι σημαντικά υψηλότερο από εκείνο της Ιρλανδίας. Χρέη που έπρεπε να καλυφθούν από δύο οικονομίες με σημαντικά διαφορετική διάρθρωση. Η Ιρλανδία, με πληθυσμό σχεδόν τον μισό της Ελλάδας (Ιρλ. 4,591,087 / Ελλ.11,027,508) παράγει ακαθάριστο εθνικό προϊόν αισθητά περισσότερο  από της Ελλάδας (Ιρλ.183,866,881,026€ / Ελλ. 172,830,323,118€). 

Πολύ βασική παράμετρος είναι για τον Lyons η διεθνής ανταγωνιστικότητα της Ιρλανδίας. «Για τον τελευταίο μισό αιώνα, υπήρξε μια αντίληψη στην Ιρλανδία ότι, είτε μας αρέσει είτε όχι, το βιοτικό επίπεδο εξαρτάται από την ικανότητα της χώρας να πουλά αγαθά και υπηρεσίες στις διεθνείς αγορές. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου, ακόμη και κατά τα χειρότερα χρόνια της οικονομικής κρίσης, η Ιρλανδία προσέλκυσε περισσότερες θέσεις εργασίας ανά κάτοικο μέσω των άμεσων ξένων επενδύσεων από οποιαδήποτε άλλη οικονομία. Αυτή η εξωτερική ‘ώθηση’ έχει λειτουργήσει ως καταλύτης για την εγχώρια οικονομία». Οι ιρλανδικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 12,6%. (από άρθρο της Huffington Post)

 

 graph 3 | graph 4
Τα παραπάνω γραφήματα αποτυπώνουν την εξαγωγική δραστηριότητα της Ιρλανδίας και της Ελλάδας το έτος 2012, χαρτογραφώντας την συνολική εξαγωγική δραστηριότητα με ανάλυση στους κυριότερους τομείς εξαγωγών των δύο χωρών.  Παρατηρούμε μια πιο οργανωμένη και στοχευμένη Ιρλανδική εξαγωγική δραστηριότητα η οποία αποφέρει αξία πωλήσεων τέσσερις φορές περισσότερη από εκείνη της Ελλάδας. Αντίθετα, η Ελλάδα διαμορφώνει μια κατακερματισμένη εξαγωγική δραστηριότητα σε επίπεδο ποικιλίας προϊόντων με έμφαση τα πετρελαιοειδή.

Η Ιρλανδία έχει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό που την καθιστούσε βιώσιμη στην περίοδο της κρίσης. Το εξαγωγικό της ισοζύγιο ήταν μονίμως και εντυπωσιακά θετικό από το 1990, γεγονός που την καθιστούσε αυτάρκη. 
 

  graph 5 


Ύστερα από την συνοπτική μελέτη των στοιχείων, δύο οικονομιών που βρέθηκαν σε παρόμοια δυσμενή κατάσταση, την ίδια χρονική περίοδο, στο ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο διαπιστώνουμε τις εξής διαφοροποιήσεις μεταξύ τους:


  1. Τα αρχικά δεδομένα δηλαδή, το μέγεθος της έκθεσή τους στο χρέος, και κατά συνέπεια και η εξάρτησή τους από εξωτερικούς παράγοντες δεν ήταν ο ίδιος. 
  2.  Το μέγεθος της εξάρτησης από τους δανειστές καθορίζει και την δύναμη του δανειστή απέναντι στην χώρα, γεγονός που αυξάνει τον έλεγχο και την επιρροή του δανειστή επάνω στον δανειζόμενο.  
  3. Τα εργαλεία που είχαν αναπτύξει οι δύο χώρες δεν ήταν το ίδιο ισχυρά ώστε να τους εξασφαλίσουν οικονομική αρχικά αυτάρκεια (π.χ. εμπορικό ισοζύγιο).  
  4. Η Ιρλανδική οικονομία αποδεικνύεται πολύ πιο παραγωγική από την ελληνική αφού με λιγότερο πληθυσμό παράγουν περισσότερο προϊόν. 
  5. Οι εξαγωγές αποτελούν καθοριστικό στοιχείο αυτάρκειας μιας χώρας. (δεν είναι απαραίτητο ούτε εφικτό να παράγει τα πάντα για να καλύψει τις ανάγκες της. Πρέπει όμως να έχει την δυνατότητα να εξάγει περισσότερα από αυτά που χρειάζεται να εισάγει) 
    Από την ενδεικτική αυτή μελέτη προκύπτει ότι δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που εφόσον  εφαρμοστούν σε ένα πρόβλημα μπορούν να δουλέψουν και σε κάποιο άλλο παρόμοιο. Σήμερα τις λύσεις τις δημιουργούμε εμείς, μελετώντας κάθε φορά την ιδιαιτερότητα του προβλήματος αλλά και αξιοποιώντας τα διαφορετικά εργαλεία που διαθέτουμε ή που δημιουργούμε.
      
    ΕΞΑΓΩΓΕΣ 
    Εκτός από την περίπτωση της Ιρλανδίας, οι εξαγωγές παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην ανάπτυξη άλλων σύγχρονων οικονομιών. Εκτός από την δυνατότητα να καταστεί μία χώρα αυτάρκης σε προϊόντα που δεν μπορεί ή δεν την συμφέρει να παράξει, είναι το σημαντικότερο εργαλείο χρηματικών εισροών για μία εθνική οικονομία. Είναι χαρακτηριστικός ο ρόλος των εξαγωγών στην υποστήριξη της Αμερικανικής οικονομίας να απεμπλακεί από την κρίση. Οι εξαγωγές των Αμερικανικών επιχειρήσεων συνέβαλλαν κατά 1/3 στην ανάπτυξη και αποκατάσταση της εθνικής οικονομίας από την κρίση.

    graph 6 

    Mία άλλη οικονομία, πολύ πιο κοντά στα ελληνικά δεδομένα, είναι εκείνη της Χιλής. Από το 2004 έχει ξεκινήσει μία καταπληκτική προσπάθεια για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και των εξαγωγών της. Βασισμένη στις υπηρεσίες και στην αγροτική παραγωγή αναδιοργάνωσε τον τρόπο παραγωγής και marketing των προϊόντων της, δημιουργώντας clusters και συνέργειες σε όλα τα επίπεδα παραγωγής και εμπορίου. Σήμερα είναι μία ανερχόμενη δύναμη στην παραγωγή και εξαγωγή οίνου. Τα αποτελέσματα στις εξαγωγές συγκριτικά με την Ελλάδα διαφαίνονται στο graph7, το οποίο αποτυπώνει την εξέλιξη των εξαγωγών των δύο χωρών από το 2000 μέχρι το 2014. 
    graph 7

    Η Κίνα, Φιλιππίνες, Κένυα,  Ινδία, Ινδονησία αναδείχθηκαν στις πέντε από τις πιο γοργά αναπτυσσόμενες οικονομίες το 2015. Όλες έχουν καταφέρει μία εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών τους τα τελευταία χρόνια. Η οργάνωση των εξαγωγών και η θετική επίδραση στην οικονομία δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει μέσα σε ένα χρόνο. Χρειάζεται συστηματική και συλλογική δουλειά για να μπορέσει να φέρει αποτελέσματα. Οι εξαγωγές μπορούν να αποτελέσουν πυλώνα ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.   

    Οι συνθήκες που ζούμε απαγορεύουν τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς. Απαιτούν την συνένωση όλων των υγειών δυνάμεων που μπορούν και θέλουν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι εξαγωγές σήμερα. Την ανάπτυξη συλλογικών σχημάτων που μπορούν να προσεγγίσουν ανταγωνιστικά αγορές του εξωτερικού. Την δημιουργία νέων εργαλείων που θα απαντήσουν στα νέα προβλήματα που έχουν προκύψει. 

    Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, υπάρχει επιτακτική ανάγκη να ενωθούμε, οργανωθούμε, να συνεργαστούμε και να αναπτύξουμε συλλογικές οντότητες σε όλο το φάσμα της οικονομικής και κοινωνικής δράσης. Και είναι απαραίτητο να συμμετέχουν ΟΛΟΙ στην σωστή θέση. Η δυσκολία λοιπόν της κατάστασης δεν έγκειται τόσο στην έλλειψη προτάσεων, αλλά στην αδυναμία υλοποίησης τους η οποία εντοπίζεται κυρίως στην έλλειψη μιας κουλτούρας συλλογικότητας, επαρκούς πληροφόρησης και ορθολογικής κρίσης. 

    George Gkekas | Brand & Business Development specialist

    Πηγές:

    No comments:

    Post a Comment