Search fooditerranean

Wednesday, April 19, 2017

Ένας ύμνος στα γαϊδούρια



Το γαϊδούρι θα το αναγνωρίσουμε σε κάθε σημείο του πλανήτη, αλλά τα καλύτερα γαϊδούρια βρίσκονται στα ζεστά κλίματα σύμφωνα με τους ειδήμονες. Το Αιγυπτιακό ίσως είναι το ωραιότερο απ' όλα, μετά  από αυτό έρχεται το Περσικό και κατόπιν το Κυπριακό. Ειδική αναφορά, θα πρέπει να γίνει παράλληλα και στο γαϊδούρι της Υεμένης που διακρίνεται για την ωραιότητα και την κορμοστασιά του. Από τα ευρωπαϊκά γαϊδούρια τα ωραιότερα είναι τα ισπανικά, τα ελληνικά και τα γαλλικά. 

Στη χώρα μας διακρίνονται εκείνα της Αττικής, της Ζακύνθου, των Μεγάρων και των Τρικάλων. Σύμφωνα, μάλιστα, με τις γεωργικές και κτηνοτροφικές στατιστικές, 380.000 περίπου γαϊδούρια καταγράφηκαν το 1929 και 480.000 το 1950. Το 2008 καταγράφηκαν 37.000 περίπου. Ακριβές νούμερο για την περσινή ή τη φετινή χρονιά δεν υπάρχει, καθώς η στατιστική υπηρεσία της χώρας μας δεν έχει επεξεργαστεί τα δεδομένα της αγροτικής οικονομίας από το 2008 και μετά, παρόλο τον παροξυσμό των ΜΜΕ για την επιστροφή στο χωριό και την ανάπτυξη των γεωργικών δραστηριοτήτων ώς αντίδοτο στη σημερινή κρίση. 

Σε μελέτη, πάντως, που δημοσιεύτηκε το 1937 στο Δελτίο της Αγροτικής Τράπεζας με θέμα την αγελάδα και το γαϊδούρι αροτριώντα ζώα, το γαϊδούρι αναδείχθηκε ως το πλέον οικονομικό κατοικίδιο. Η αγορά και η συντήρησή του, η διατροφή, το πετάλωμα το σάγμα (σαμάρι), τα διορθώματα και οι ιμάντες ζεύξεως, κοστίζαν 3 φορές λιγότερο, το χρόνο σε σχέση το κόστος συντήρησης ενός αλόγου.  Ο συντάκτης της μελέτης, μάλιστα, κατέληγε στο συμπέρασμα πως ο καλύτερος συνδυασμός για να έχει επάρκεια μια αγροτική οικογένεια με μικρό-εκμεταλεύσεις είναι εκείνος της αγελάδας-γαϊδουριού, παρόλο που στην γεωργική στρατηγική του 1934 τα γαϊδουράκια καταγράφονται στην κατηγορία των μη αροτριώντων ζώων. 

Στο γαϊδούρι αξίζει πράγματι η πρώτη θέση μεταξύ των κατοικιδίων.  Το γαϊδούρι είναι υπομονετικό, αντέχει στην κακουχία, στους κόπους και στις αρρώστιες, ενώ διακρίνεται για τη ημερότητα. Αρκείται σε λίγα άχυρα και ξερόκλαδα για να τραφεί και η δύναμή του είναι ίσως το μεγαλύτερό του προτέρημα. Σηκώνει βάρη μεγαλύτερα από τον όγκο του και σχεδόν ποτέ δεν κοιμάται. 

Προσφέρει επίσης, το γάλα του, όμοιο σε συστατικά με το γάλα της γυναίκας, γι’αυτό και συνίσταται από τους γιατρούς για τα αδύνατα παιδιά και για όσους έχουν προσβληθεί από κοκκίτη  ή ειναι φθισικοί.  Προτιμά να μην πιει νερό εάν δεν είναι καθαρό και διαυγές, έχει ανεπτυγμένες τις αισθήσεις της ακοής, της όρασης και της όσφρησης.  Το μνημονικό του είναι επίσης αρκετά ανεπτυγμένο.  Γενικώς, το γαϊδούρι θεωρείται ότι είναι πνευματικώς κατώτερο από το άλογο. Αυτό δεν είναι σωστό. Γνωρίζει πολύ καλά να αναγνωρίζει τον κύριό του αλλά και τους δρόμους από τους οποίους περνά. 

Αγαπά να κυλιέται καταγής και γι' αυτό έχει ανάγκη από ξυστρί για να καθαρίζεται το δέρμα του που πιάνει ακαθαρσίες που φράσσουν τους πόρους του.  Ο στάβλος του πρέπει να είναι καθαρός στο δάπεδο, διότι όταν είναι ακάθαρτο, στέκεται συνεχώς όρθιο και συνεπώς κουράζεται. Το γαϊδούρι προσβάλλεται μόνο από πονόματο.  Για να τον προλάβουμε πρέπει κάθε πρωί να πλένουμε το πρόσωπό του με λίγο χλιαρό νερό ή με σαπουνάδα.  Η καλή περιποίηση και η καθαριότητα του ανοίγουν υπερβολικά την όρεξη, δυναμώνει ακόμη περισσότερο και αποκτά ανάστημα. 

Στους μεγάλους πολέμους του 20ου αιώνα, ολόκληρες πυροβολαρχίες μετακινούνταν αποκλειστικά από μεγαλόσωμα γαϊδούρια.  Το μόνο που φόβιζε τους επικεφαλής μοιράρχους στον πόλεμο ήταν ότι ογκανίζει κατά τις εχθροπραξίες.  Κι όταν ένα άρχιζε να ογκονίζει, τότε άρχιζαν όλα μαζί μία συναυλία εκκωφαντική η οποία μπορούσε να προδώσει τη  θέση της πυροβολαρχίας, να ανατρέψει τον τακτικό  και να φέρει “ανάποδα τον ντουνιά” καθώς τα γαϊδούρια φημίζονται για το πείσμα τους.  Αυτό οφείλεται στην ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αίσθηση τους για αυτοσυντήρησή. Είναι δύσκολο να επιβάλλουν ή να πιέσουν ένα γαϊδούρι να κάνει κάτι που θεωρεί αντίθετο προς το συμφέρον ή την ασφάλειά του. 

Σήμερα ίσως δεν έχουμε αντιληφθεί πως το γαϊδούρι δεν αποτελεί σημείο αναφοράς κατά τις επισκέψεις μας στην ύπαιθρο.  Σύγχρονες τεχνικές και μηχανές φαίνεται πως έχουν παραμερίσει την αναγκαιότητα της χρήσης του με αποτέλεσμα να φθίνει σημαντικά ο αριθμός τους.  Όταν όμως τα πράγματα σοβαρεύουν και η δουλειά πρέπει να γίνει έγκυρα κα με απόλυτη ακρίβεια, τα γαϊδούρια επιστρατεύονται για να δώσουν την λύση.  

Πηγή: Αναπάντεχες αφηγήσεις του παρελθόντος
Φωτογραφία: @robert_young

No comments:

Post a Comment